MASAK Tebliği 2026: Kuyumcular İçin Neler Değişti?

MASAK mevzuatı son iki yılda üst üste güncellendi ve bu değişikliklerin önemli bir bölümü 2026 içinde yürürlüğe girdi. MASAK tebliği 2026 başlığı altında merak edilen sorunun net cevabı şu: Eylül 2026 sonu itibarıyla Resmî Gazete'de dört MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 31, 32, 33 ve 34) yayımlandı; bunlardan üçü mevcut tebliğlerde değişiklik, 34 No.lu ise müstakil yeni bir tebliğdir. Ayrıca Tedbirler Yönetmeliğinde yükümlü kapsamını genişleten bir değişiklik yapıldı; 7 Ekim 2026'da ise aynı Yönetmelikte kimlik tespiti eşiği 370.000 TL olarak güncellendi. Kuyumcu, sarraf ve döviz büroları 5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlü olduğundan, bu değişikliklerin hangilerinin sizi doğrudan etkilediğini bilmek gerekiyor. En sık karıştırılan noktayı baştan söyleyelim: 23 Eylül 2026'da yayımlanan iki tebliğden yalnızca biri tezgâhınızı ilgilendirir, basında "MASAK limitleri arttı" diye duyurulan tutarların hiçbiri kimlik tespiti eşiğiyle ilgili değildir. Bu yazıda son değişiklikleri Resmî Gazete tarih ve sayılarıyla özetliyor, işletmenize pratik etkisini anlatıyoruz.

Güncelleme (7 Ekim 2026): Bu yazı yayımlandıktan sonra kimlik tespiti eşiği, 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11845 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 370.000 TL olarak güncellendi¹. Aşağıdaki 23 Eylül tebliğlerine ilişkin değerlendirmeler geçerliliğini korur.

Özet

• 23 Eylül 2026 tarihli ve 33379 sayılı Resmî Gazete: 34 Sıra No.lu Tebliğ, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi listeleme kararlarına ilişkin tedbirleri düzenledi. Kuyumcu, sarraf ve döviz büroları bu tebliğin kapsamındadır.
• Aynı tarihli Resmî Gazete: 33 Sıra No.lu Tebliğ, basitleştirilmiş tedbir tutarlarını artırdı. Bu tutarlar sigorta, ön ödemeli kart, elektronik para ve mobil ödeme ürünlerine aittir; tezgâhınızdaki işlemleri ve kimlik tespiti eşiğini değiştirmedi. Eşik, 7 Ekim 2026'da ayrı bir Cumhurbaşkanı Kararıyla 370.000 TL olarak güncellendi.
• 7 Ocak 2026 tarihli ve 33130 sayılı Resmî Gazete: 31 Sıra No.lu MASAK Genel Tebliği yayımlandı; basitleştirilmiş tedbirleri düzenleyen 5 Sıra No.lu Tebliğ değiştirildi.
• 27 Haziran 2026 tarihli ve 33293 sayılı Resmî Gazete: 32 Sıra No.lu Tebliğ ile 19 Sıra No.lu Tebliğe 4/C maddesi eklendi; yabancı uyruklulara uzaktan kimlik tespiti imkânı getirildi.
• 13 Şubat 2026 tarihli ve 33167 sayılı Resmî Gazete: Tedbirler Yönetmeliği değişikliğiyle (Karar Sayısı: 10945) para veya değerli eşya nakli hizmeti verenler yükümlü kapsamına alındı.
• 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete: Tedbirler Yönetmeliği değişikliğiyle (Karar Sayısı: 11845) kimlik tespiti eşiği 370.000 TL olarak güncellendi. Şüpheli işlem bildiriminde süre (10 iş günü) ve belge saklama süresi (8 yıl) değişmedi.
• 2026 yılında uygulanacak idari para cezası tutarları yeniden değerleme oranıyla güncellenerek MASAK duyurusuyla ilan edildi.

1. Yılın ilk iki tebliği: 31 ve 32 Sıra No.lu

2026'da yayımlanan ilk düzenleme, 7 Ocak 2026 tarihli ve 33130 sayılı Resmî Gazete'de çıkan 31 Sıra No.lu MASAK Genel Tebliğidir. Bu tebliğ, basitleştirilmiş tedbirleri düzenleyen 5 Sıra No.lu Tebliğde değişiklik yaptı. Öne çıkan başlıklar: yabancı kamusal nüfuz sahibi kişilerin (PEP) basitleştirilmiş tedbirlerden yararlanma imkânı kaldırıldı; sigorta ve emeklilik şirketlerinin sigorta ettiren ya da sigortalı dışındaki üçüncü kişilere yaptığı hasar ve tazminat ödemelerinde ise, kimlik bilgilerinin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri veri tabanından sorgulanması ve ödemenin kişinin kimlik bilgileriyle uyumlu bir banka hesabına yapılması koşuluyla basitleştirilmiş bir teyit yolu açıldı. Buna karşılık şans ve bahis oyunları ile e-ticaret aracı hizmet sağlayıcılarında, müşteri kabulünden önce doğrulama hesabına para transferi zorunlu hâle getirildi. Tebliğin bazı hükümleri yayım tarihinde, bu doğrulama hesabı hükümleri ise 1 Şubat 2026'da yürürlüğe girdi.

Yılın ikinci düzenlemesi, 27 Haziran 2026 tarihli ve 33293 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 32 Sıra No.lu Tebliğdir. Bu tebliğ, uzaktan kimlik tespitini düzenleyen 19 Sıra No.lu Tebliğe 4/C maddesini ekledi: yabancı uyruklu gerçek kişiler ile ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin yabancı uyruklu temsilcilerine, çipli pasaport doğrulaması ve görüntülü görüşme gibi güvencelerle uzaktan kimlik tespiti yapılabilmesinin yolu açıldı.

Bu iki tebliğin doğrudan muhatabı ağırlıkla finansal kuruluşlardır; ancak yön açıktır: kimlik tespiti süreçleri dijitalleşiyor, basitleştirilmiş tedbirlerin alanı daralıyor ve doğrulama disiplini sıkılaşıyor. Kuyumcu ve sarraflar için bu, kimlik tespiti süreçlerini bugünden düzenli ve belgeli yürütmenin öneminin arttığı anlamına geliyor.

Sık karıştırılan bir noktayı da netleştirelim: 2026'da bankacılık gündemini meşgul eden nakit işlem beyanı, bu satırların yazıldığı tarihte MASAK'ın kamuoyuyla paylaştığı Genel Tebliğ Taslağı aşamasındadır ve yukarıda anlattığımız, Resmî Gazete'de yayımlanmış MASAK genel tebliğlerinden ayrı bir düzenlemedir. Beyan kademelerini ve kuyumcuya etkisini nakit işlem beyan formu rehberimizde ayrıntılı anlattık; taslağın yürürlük süreci değişebileceğinden son durumu MASAK duyurularından izleyin.

2. MASAK tebliği 2026'nın son halkası: 23 Eylül'de yayımlanan iki tebliğ

23 Eylül 2026 tarihli ve 33379 sayılı Resmî Gazete'de aynı gün iki MASAK tebliği yayımlandı ve ikisi de yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Konuları birbirinden tamamen farklı, tezgâh açısından sonuçları da öyle. Not düşelim: basitleştirilmiş tedbirleri düzenleyen 5 Sıra No.lu Tebliğ 2026'da iki kez değişti, Ocak ayında 31 No.lu tebliğle, Eylül ayında ise aşağıda anlattığımız 33 No.lu tebliğle. İkisi de basitleştirilmiş tedbirlere ilişkindir ve kuyumcunun kimlik tespiti eşiğiyle ilgisi yoktur.

34 Sıra No.lu Tebliğ: sizi doğrudan bağlar

34 Sıra No.lu Genel Tebliğ, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin listeleme kararları kapsamında alınması gereken tedbirleri belirliyor. Söz konusu kararlar, 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun ile 7262 sayılı Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun kapsamına giren kararlardır. Tebliğin dayanağı ise Tedbirler Yönetmeliğinin 27 nci maddesi ile İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmeliktir. Tebliğ yedi maddeden oluşur; ikinci bölümü kararların nasıl duyurulacağına ve yükümlülerin ne yapacağına ayrılmıştır.

Kimi kapsıyor? Cevap tebliğin kendi tanım maddesindedir: yükümlü, Tedbirler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde sayılanlar ile bunların şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimleridir. Kuyumcu ve sarraflar bu maddenin (k) bendinde "kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapanlar ile bu işlemlere aracılık edenler" olarak, döviz büroları ise (c) bendinde "kambiyo mevzuatında belirtilen yetkili müesseseler" olarak sayılır; dolayısıyla üçü de tebliğin muhatabıdır. Tanımın şubeleri ve temsilcileri ayrıca sayması pratik bir sonuç doğurur: birden fazla mağazası ya da bağlı satış noktası olan bir işletmede yükümlülük merkezde kalmaz, işlemin yapıldığı her noktada geçerlidir.

Tebliğ, listelerin nereden öğrenileceğini de düzenliyor: listeleme kararlarına ilişkin olarak Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla iletilen bilgiler MASAK Başkanlığının internet sitesinde yayımlanarak duyurulur. Yani takip edilecek kaynak bellidir, işletmenin kendi başına liste derlemesi beklenmez; beklenen, resmî duyuruyu izlemek ve güncel listeyi işleme yansıtmaktır.

Ne yapılması gerekiyor? Tebliğ yükümlüye iki edim yüklüyor: listeleme kararına konu kişi, kuruluş veya organizasyonların gerçekleştirmek istediği işlemlerin tebliğin ifadesiyle ivedilikle, yani gecikmeksizin Başkanlığa bildirilmesi ve bu işlemlerin ertelenmesine, yani tamamlanmayıp bekletilmesine yönelik gerekli tedbirlerin alınması. Erteleme burada keyfî bir bekletme değil, 5549 sayılı Kanunun 19/A maddesinde düzenlenen işlemin ertelenmesi kurumudur. İki edim birlikte okunmalıdır: bildirim yapıp işlemi tamamlamak da, işlemi durdurup bildirmemek de yükümlülüğü karşılamaz.

Şüpheli işlem bildiriminden farkı ne? Bu iki rejim birbirine karıştırılmamalıdır, çünkü üç noktada ayrışırlar:

Fark şuradadır: şüpheli işlem bildirimi bir değerlendirme gerektirir, liste eşleşmesi ise değerlendirme değil tespittir. Bu yüzden takvim de "10 iş günü" değil "gecikmeksizin"dir. Ayrıca tebliğ metninde bir tutar eşiği yer almaz; yükümlülük işlemin büyüklüğüne değil, karşı tarafın listede olup olmamasına bağlıdır. Kimlik tespitini tetikleyen 370.000 TL'lik eşikle bu yükümlülüğü aynı kefeye koymak yaygın bir hatadır.

Tezgâhta pratik karşılığı. Bu tebliğ yeni bir yükümlülük icat etmekten çok mevcut liste kontrol disiplinini keskinleştirir. Günlük işleyişe çevirisi şudur:

1. Müşterinin adını ve kimlik bilgisini işlem tamamlanmadan önce güncel listelerle karşılaştırın; tarama işlem sonrasına bırakılırsa erteleme imkânı da ortadan kalkar.
2. Eşleşme çıktığında işlemi tamamlamayın; ödemeyi, teslimi ve kaydı durdurun.
3. Durumu gecikmeksizin MASAK'a bildirin.
4. Eşleşmeyi ve attığınız adımları tarih saatiyle kayıt altına alın; denetimde sorulacak olan, kararınız kadar hangi bilgiyle ve ne zaman verildiğidir.
5. Müşteriye bildirim yaptığınızı açıklamayın; bildirimin gizliliği 5549 sayılı Kanun kapsamında korunur.

Liste kontrolünün nasıl yapıldığını ve OFAC, BM, AB listelerinin farklarını yaptırım taraması rehberimizde, 6415 ve 7262 sayılı Kanunlara dayanan malvarlığı dondurma rejiminin arka planını ise FATF 5. tur yazımızda ayrıntılı anlattık. Hangi işlemi hangi yolla bildireceğinizi, kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimiyle birlikte bildirim rehberimizde karşılaştırmalı olarak ele aldık.

33 Sıra No.lu Tebliğ: tezgâhınızı bağlamaz

33 Sıra No.lu Tebliğ, basitleştirilmiş tedbirleri düzenleyen 5 Sıra No.lu Tebliğde değişiklik yaptı ve üç maddede, dört ürün grubuna ait parasal sınırları artırdı. Basitleştirilmiş tedbir, riski düşük kabul edilen belirli ürünlerde kimlik tespitinin hafifletilmesi demektir; hangi ürün için hangi tutarın geçerli olduğu tebliğde tek tek sayılır.

Bu maddelerin hiçbiri yükümlü türü saymaz; kapsamı daraltan şey işlemin ve ürünün kendisidir. Tablodaki dört kalemin ortak özelliği de budur: hiçbiri kıymetli maden alım satımı ya da döviz alım satımı işlemi değildir. Emeklilik ve hayat sigortası sözleşmesi sigorta ve emeklilik şirketlerinin, ön ödemeli kart, elektronik para ve mobil ödeme ise ödeme ve elektronik para kuruluşlarının sunduğu ürünlerdir; kıymetli maden alım satımı yapanların da yetkili müesseselerin de faaliyet konusu bu ürünleri kapsamaz. Dolayısıyla 33 Sıra No.lu Tebliğ günlük işleyişinizde hiçbir şeyi değiştirmez.

Bu tebliğ 23 Eylül günü basında "MASAK limitleri değişti" başlığıyla duyuruldu. Başlık teknik olarak yanlış değil ama eksik: değişen limitler yukarıdaki tabloda görülen ürün bazlı basitleştirilmiş tedbir tutarlarıdır, genel bir parasal sınır değildir. Tezgâhta geçerli olan eşik bu haberlerden etkilenmez: 23 Eylül 2026 tebliğleri Tedbirler Yönetmeliği md. 5/1-b'ye dokunmadı. Kimlik tespiti eşiği daha sonra, 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla 370.000 TL olarak güncellendi. Eşiğin nasıl uygulandığını aşağıdaki bölümde ve MASAK kimlik tespiti sayfamızda anlattık.

3. Tedbirler Yönetmeliğinde son değişiklikler

Tedbirler Yönetmeliğindeki en güncel değişiklik 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı (Karar Sayısı: 11845) ve kimlik tespiti eşiğini 370.000 TL olarak güncelledi; ayrıntısı kimlik tespiti eşiği 370.000 TL oldu yazımızdadır. Ondan önceki değişiklik, 13 Şubat 2026 tarihli ve 33167 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle (Karar Sayısı: 10945) geldi. Bu değişiklikle, 5188 sayılı Kanun kapsamında para veya değerli eşya nakli hizmeti verenler yükümlü kapsamına alındı; böylece bu firmalar da müşterinin tanınması, şüpheli işlem bildirimi ve bilgi-belge verme gibi MASAK yükümlülüklerine tabi oldu. Değerli eşya taşıma hizmeti kullanan kuyumcular için pratik sonuç şu: çalıştığınız nakil firmaları da artık MASAK yükümlüsüdür ve sizden işlemlere ilişkin bilgi talep edebilir.

Bundan önceki kapsamlı değişiklik ise 25 Aralık 2024 tarihli ve 32763 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikti (Karar Sayısı: 9305). Bu değişiklikle yükümlü kapsamı genişletildi (belirli işlemler yönünden avukatlar ve e-ticaret aracı hizmet sağlayıcıları eklendi), kripto varlık hizmet sağlayıcıları finansal kuruluş statüsüne alındı ve uzaktan kimlik tespiti hükümleri güncellendi. Değişikliğin bazı hükümleri kademeli olarak 2025 yılı içinde yürürlüğe girdi.

4. Kuyumcular için temel eşikler ve süreler

Kuyumcu, sarraf ve döviz bürolarının günlük pratiğini belirleyen temel kurallar aşağıdadır; bunlardan yalnız kimlik tespiti eşiği 7 Ekim 2026'da değişti, süreler aynı kaldı:

• Kimlik tespiti eşiği: İşlem tutarı veya birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 370.000 TL ve üzerindeyse kimlik tespiti zorunludur (Tedbirler Yönetmeliği md. 5/1-b; eşik dahildir). Sürekli iş ilişkisi tesisinde tutara bakılmaz.
• Şüpheli işlem bildirimi: Tutar sınırı yoktur; şüphenin oluşmasından itibaren 10 iş günü içinde MASAK Online üzerinden bildirilir.
• Belge saklama: Kimlik tespitine ve işlemlere ilişkin belgeler son işlem tarihinden itibaren 8 yıl saklanır (5549 sayılı Kanun).

Kimlik tespiti eşiğinin Tedbirler Yönetmeliği değişiklikleriyle, idari para cezalarının ise yeniden değerlemeyle değiştiğini unutmayın; işlem anında hangi rakamın yürürlükte olduğunu belirleyen tek kaynak resmî mevzuattır.

5. 2025'ten devreden ve 2026'da uygulanan tebliğler

2026'daki tabloyu tamamlamak için 2025'te yayımlanıp hâlen uygulanan iki tebliği de bilmek gerekir. 29 Sıra No.lu Genel Tebliğ (Resmî Gazete: 28 Haziran 2025), kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve kripto işlemlerine yönelik önlemleri düzenledi. 30 Sıra No.lu Genel Tebliğ (Resmî Gazete: 9 Eylül 2025, Sayı: 33012) ise uyum görevlisi ve uyum görevlisi yardımcılarının lisanslama süreçlerine ilişkin usul ve esasları belirledi. Uyum görevlisi atama yükümlülüğü işletme türüne göre değişir; kendi durumunuzu MASAK'ın yükümlülere ilişkin mevzuat sayfasından teyit etmenizi öneririz.

6. 2026 idari para cezaları güncellendi

Yükümlülüklerin ihlali hâlinde 2026 yılında uygulanacak idari para cezası tutarları, yeniden değerleme oranı uygulanarak belirlendi ve MASAK tarafından duyuruldu. Kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi ihlallerinde ceza her bir ihlal için ayrı ayrı uygulanır; finansal kuruluşlar için daha yüksek tutarlar geçerlidir. Kalem kalem tutarları ve kuyumcular için en riskli ihlalleri 2026 idari para cezaları rehberimizde ayrıntılı inceledik.

7. Hızlı kontrol listesi: 2026'da uyumlu musunuz?

• 370.000 TL ve üzeri işlemlerde (bağlantılı işlemler dahil) kimlik tespiti yapıyor ve MASAK formunu eksiksiz dolduruyor musunuz?
• Şüpheli işlem bildirimini tutara bakmaksızın, 10 iş günü içinde MASAK Online'dan iletebiliyor musunuz?
• Kimlik tespiti belgelerini ve işlem kayıtlarını 8 yıl saklayacak bir düzeniniz var mı?
• Çalıştığınız değerli eşya nakli firmasının Şubat 2026'dan itibaren yükümlü statüsünde olduğunu biliyor musunuz?
• Müşterilerinizi işlem anında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi listeleme kararlarıyla karşılaştırıyor, eşleşmede işlemi durdurup bildirimi geciktirmeden yapıyor musunuz? (OFAC ve AB listeleri 34 Sıra No.lu Tebliğ kapsamında zorunlu değildir, ancak muhabir banka ve ihracat ilişkileri bakımından iyi uygulamadır.)
• 2026 idari para cezası tutarlarını ve size uygulanabilecek yaptırımları gözden geçirdiniz mi?

Bu sorulardan birine bile "hayır" diyorsanız, uyum sürecinizi gözden geçirmenin tam zamanı. Sık sorulan sorular için SSS sayfamıza da göz atabilirsiniz. Mevzuatı takip etmek ayrı, tezgâhta her gün uygulamak ayrı iştir; EksenGOLD'un MASAK uyum modülü bu ikisi arasındaki boşluğu kapatmak için tasarlandı.

Kaynaklar

• Resmî Gazete (23 Eylül 2026, Sayı: 33379) fihristi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260923.htm
• Resmî Gazete (23 Eylül 2026), MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 34): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260923-2.htm
• Resmî Gazete (23 Eylül 2026), 5 Sıra No.lu Tebliğde Değişiklik (Sıra No: 33): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260923-3.htm
• Mevzuat Bilgi Sistemi, MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 5) konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=12073&mevzuatTur=Teblig&mevzuatTertip=5
• MASAK, Mevzuat Değişiklikleri: https://masak.hmb.gov.tr/haberler/mevzuat-degisiklikleri
• Resmî Gazete (7 Ocak 2026), MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 31): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260107-8.htm
• Resmî Gazete (27 Haziran 2026, Sayı: 33293) fihristi, MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 32): https://www.resmigazete.gov.tr/fihrist?tarih=2026-06-27
• Resmî Gazete (13 Şubat 2026, Sayı: 33167) fihristi, Tedbirler Yönetmeliği değişikliği (Karar Sayısı: 10945): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/02/20260213.htm
• Resmî Gazete (25 Aralık 2024, Sayı: 32763) fihristi, Tedbirler Yönetmeliği değişikliği (Karar Sayısı: 9305): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/12/20241225.htm
• Resmî Gazete (28 Haziran 2025), MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 29): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250628-4.htm
• Resmî Gazete (9 Eylül 2025, Sayı: 33012), MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 30): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/09/20250909-4.htm
• MASAK Duyurusu, 2026 yılı idari para cezası tutarları: https://masak.hmb.gov.tr/duyuru/yukumluluklerin-ihlali-halinde-2026-yilinda-uygulanacak-olan-idari-para-cezasi-tutarlari-belirlenmistir
• MASAK Duyurusu, Tedbirler Yönetmeliği ve 5 Sıra No.lu Tebliğ ile parasal sınırların yeniden belirlenmesi: https://masak.hmb.gov.tr/duyuru/tedbirler-yonetmeliginde-ve-5-sira-no-lu-masak-tebliginde-yapilan-degisikliklerle-parasal-sinirlar-yeniden-belirlendi
• Mevzuat Bilgi Sistemi, Tedbirler Yönetmeliği (konsolide metin): https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=200713012&MevzuatTur=21&MevzuatTertip=5