Kuyumcu Gider Pusulası

Kuyumcuda gider pusulası ne zaman düzenlenir?

Kuyumculukta alışın büyük bölümü vatandaştan gelir: bilezik bozdurulur, eski yüzük satılır, çeyrek altın nakde çevrilir. Karşı taraf vergi mükellefi olmadığı için fatura düzenleyemez; alışı belgeleme yükümlülüğü alıcıya, yani kuyumcuya geçer. Bu belgenin adı gider pusulasıdır.

Belgenin süresi vardır: teslim tarihinden itibaren en geç 7 gün. Pratikte en sık yapılan hata, alışın deftere not edilip belgenin haftalar sonra topluca kâğıda dökülmesidir; süresinde düzenlenmeyen belge hiç düzenlenmemiş sayıldığı için bu sonradan tamamlama riski gidermez.

Stopaj var mı? En çok karıştırılan konu

Sektörde yaygın bir tereddüt, vatandaştan alınan altın için tevkifat yapılıp yapılmayacağıdır. Karışıklığın kaynağı, hurda metal alımlarında uygulanan tevkifatın altın alımına da yansıtıldığı varsayımıdır.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde, zatî eşyasını satan kişilerden alınan altın ve mücevher için tevkifat öngörülmemiştir. Hurda metal alımındaki tevkifatla karıştırılmamalıdır; tereddütte mali müşavire danışılır.

Kendi kullanımındaki takısını satan bir kişiden yapılan alım ile ticari faaliyet kapsamında yapılan bir alım aynı şey değildir. Tereddüt doğuran işlemlerde mali müşavire danışmak, sonradan düzeltmekten her zaman ucuzdur.

Gider pusulasında bulunması gerekenler

Belgenin geçerliliği içeriğinin eksiksizliğine bağlıdır. Kuyumculukta bir alan daha eklenir: alınan malın ayarı, gramı ve milyem karşılığı. Bu bilgi yazılmazsa alış, stoktaki has altın hareketiyle eşleşmez ve gün sonu kasa - stok mutabakatı tutmaz.

• Satıcının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi
• Alıcının (işletmenin) unvanı, vergi kimlik numarası ve adresi
• Düzenleme tarihi ve belge sıra numarası
• Alınan malın cinsi, ayarı, gramajı ve milyem karşılığı
• Alış tutarı ve ödeme şekli
• Tarafların imzası

Alış, stok ve uyum aynı kayıttan doğmalı

Gider pusulası tek başına bir evrak değildir; aynı anda üç kaydı tetikler. Alınan altın stoka girer, ödenen tutar kasadan çıkar ve tutar eşiği aşıyorsa kimlik tespiti gerekir. Bu üçü ayrı defterlerde tutulduğunda, denetimde istenen "hangi alış hangi ödemeye ve hangi kimlik tespitine ait" bağı kurulamaz.

EksenGOLD'da gider pusulası düzenlendiği anda stok ve kasa hareketi oluşur; eşik aşılıyorsa kimlik tespit formu üretilir ve belgeye bağlanır. Her kayıt oluşturan kullanıcı ve zaman damgasıyla denetim izine yazılır.

Belgenin elektronik hali yoktur: GİB gider pusulası için e-Belge (e-Gider Pusulası) uygulamasını henüz devreye almadı; belge kâğıt ortamında düzenlenir ve saklanır. Yazılımdan baskıya hazır çıktı alınması serbesttir, bu bir e-Belge değildir. Yazılım belgeyi hazırlar ve baskıya hazır çıktı verir; GİB e-Gider Pusulası'nı yayına aldığında akış elektronik belgeye taşınacaktır.

Vatandaştan altın alımı adım adım

Tezgaha gelen altından denetime hazır kayda kadar.

Kuyumcu gider pusulası hakkında sık sorulanlar

Kuyumcu gider pusulası nedir?

Gider pusulası, vergi mükellefi olmayan kişiden yapılan alışı belgeleyen vesikadır. Kuyumculukta en yaygın kullanımı, vatandaştan yapılan altın ve ziynet eşyası alımıdır: satıcı fatura düzenleyemediği için alışı kuyumcu kendi düzenlediği gider pusulasıyla kayda alır.

Vatandaştan altın alırken gider pusulası zorunlu mu?

Evet. Vergi mükellefi olmayan kişiden yapılan alışın belgelendirilmesi gerekir; belgesiz alış hem kayıtlara alınamaz hem de stok ile kasa arasında açık bırakır. Lisanslı kuruluşlardan yapılan alışlarda ise fatura alınır.

Gider pusulası kaç gün içinde düzenlenmeli?

Malın teslim edildiği tarihten itibaren en geç 7 gün içinde. Malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir. Bu süre içinde düzenlenmeyen belge hiç düzenlenmemiş sayılır.

Vatandaştan altın alımında stopaj (tevkifat) var mı?

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde, zatî eşyasını satan kişilerden alınan altın ve mücevher için tevkifat öngörülmemiştir. Hurda metal alımındaki tevkifatla karıştırılmamalıdır; tereddütte mali müşavire danışılır. Bu, sektörde en sık karıştırılan konudur: hurda metal alımındaki tevkifat oranı, zatî eşyasını satan kişiden alınan altın için uygulanmaz.

Gider pusulasında hangi bilgiler bulunur?

Alıcı ve satıcının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi; düzenleme tarihi; alınan malın cinsi, ayarı, gramajı ve tutarı; ödeme şekli ve tarafların imzası. Kuyumculukta ayar, gram ve milyem karşılığının yazılması alışın stokla eşleşmesini sağlar.

Gider pusulası elektronik düzenlenebilir mi?

Hayır. GİB gider pusulası için e-Belge (e-Gider Pusulası) uygulamasını henüz devreye almadı; belge kâğıt ortamında düzenlenir ve saklanır. EksenGOLD gider pusulasını tek tek ya da gün sonunda toplu hazırlar, baskıya hazır çıktı verir.

Gider pusulası yerine fatura düzenleyebilir miyim?

Hayır. Fatura satışı yapan mükellef tarafından düzenlenir; vergi mükellefi olmayan bir kişi fatura düzenleyemez. Bu nedenle alış tarafında belgeyi alıcı olarak siz düzenlersiniz.

Gider pusulası MASAK açısından ne ifade eder?

Alış da bir işlemdir: tutar 185.000 TL eşiğini aşıyorsa ya da bağlantılı işlemler toplamı eşiği geçiyorsa kimlik tespiti yapılır. EksenGOLD eşiği takip eder, aşıldığında kimlik tespit formunu üretir ve gider pusulasına bağlar.

Toplu gider pusulası kesilebilir mi?

Evet. Gün içinde yapılan alışlar için gider pusulaları toplu olarak üretilir; her biri stok, kasa ve - gerekiyorsa - kimlik tespiti kaydıyla ilişkilendirilir.

Gider pusulası düzenlenmezse ne olur?

Belgesiz alış, alış maliyetinin kayıtlara alınamaması ve özel usulsüzlük riski doğurur. Süresinde düzenlenmeyen belge hiç düzenlenmemiş sayıldığı için, alışın günler sonra kâğıda dökülmesi riski ortadan kaldırmaz.