MASAK Kimlik Tespiti Eşiği 370.000 TL Oldu

MASAK kimlik tespiti eşiği 370.000 TL'ye yükseldi. 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla (Karar Sayısı: 11845) Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik değiştirildi ve kimlik tespitini zorunlu kılan tutar 185.000 TL'den 370.000 TL'ye çıkarıldı. Değişiklik yayım tarihinde, yani 7 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi. Aynı düzenlemeyle elektronik transfer eşikleri de ikiye katlandı, finansal kuruluşlara SMS ile doğrulama kolaylığı getirildi ve finansal kuruluş sayılmayan yükümlülerin denetim raporu sadeleştirildi. Bu yazıda beş maddenin her birini resmî metne dayanarak açıklıyor, kuyumcu, sarraf ve döviz bürosu tezgâhında neyin değişip neyin aynı kaldığını gösteriyoruz.

Özet

• 7 Ekim 2026'dan itibaren işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı 370.000 TL veya üzerinde olduğunda kimlik tespiti zorunludur (Tedbirler Yönetmeliği md. 5/1-b). Eşiğin kendisi dahildir.
• Kripto varlık hizmet sağlayıcılar için eşik ve elektronik transfer eşiği 15.000 TL'den 30.000 TL'ye çıktı (md. 5/1-b, 5/1-c, 24 ve 24/A).
• Eşiğe bakılmayan üç hâl aynen sürüyor: sürekli iş ilişkisi, şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlar ve önceki kimlik bilgilerinin doğruluğundan şüphe.
• Finansal kuruluşlar, daha önce kimliği tespit edilmiş müşterinin sürekli iş ilişkisi kapsamında yüz yüze yapılan ve kimlik tespitini gerektiren sonraki işlemlerinde, internet veya mobil hizmet kanalları üzerinden ya da kayıtlı ve daha önce doğrulanmış cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık kodla (SMS OTP) doğrulama yaptıklarında imza örneği almayabilir (md. 16/1). Kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapan kuyumcular finansal kuruluş sayılmadığı için bu kolaylık onlara uygulanmaz.
• Finansal kuruluş sayılmayan yükümlülerin (kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapan kuyumcular dahil) denetiminde artık yalnızca yükümlülük uyum denetimi raporu düzenlenir; tespit edilen ihlaller de bu rapora yazılır (md. 38/3).
• Şüpheli işlem bildirimi tutardan bağımsızdır; bildirim süresi 10 iş günü, kayıtların saklama süresi 8 yıldır. Bunlar değişmedi.

1. Resmî Gazete'de ne yayımlandı?

Değişiklik yönetmeliği, Tedbirler Yönetmeliğinin beş maddesini değiştiriyor. Her birinin eski ve yeni hâli ile kimi ilgilendirdiği aşağıdadır:

Değişiklik yönetmeliğinin yürürlük maddesi (md. 6) açıktır: düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Ayrı bir geçiş süresi öngörülmemiştir.

2. Kuyumcu, sarraf ve döviz bürosu için ne değişti?

Tezgâhı doğrudan ilgilendiren değişiklik md. 5/1-b'dir. Yeni metin şöyledir: yükümlüler, "işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı üçyüzyetmişbin TL (kripto varlık hizmet sağlayıcılar için otuzbin TL) veya üzerinde olduğunda" kimlik tespiti yapmak zorundadır.

Bu ifadeden üç pratik sonuç çıkar:

1. Eşik dahildir. Madde "veya üzerinde" dediği için tam 370.000 TL'lik işlemde de kimlik tespiti yapılır.
2. Bağlantılı işlemler toplanır. Eşik tek bir fişe değil, birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamına bakar. Aynı alışverişi birkaç parçaya bölmek sonucu değiştirmez. Parçalama talebi ayrıca şüphe uyandırabilecek bir durumdur; şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda tutara bakılmaksızın kimlik tespiti yapılır (md. 5/1-d).
3. Tespit işlemden önce tamamlanır. Md. 5/2 uyarınca kimlik tespiti, iş ilişkisi kurulmadan veya işlem yapılmadan önce bitirilir.

Madde işlem tutarına bakar; alış ile satış ya da nakit, kart ve havale arasında bir ayrım yapmaz. 370.000 TL'nin kaç gram altına karşılık geldiği günün fiyatına göre değişir; güncel seviyeyi has altın fiyatı sayfasında görebilirsiniz. Döviz bürolarında da eşik TL karşılığı üzerinden işler; aynı döviz tutarının TL değeri gün içinde dolar kuru (USD/TL) ile birlikte değişir.

Değişiklik 7 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi ve bir geçiş hükmü içermez. 7 Ekim 2026'dan önce yapılmış işlemlerde o tarihte yürürlükte olan 185.000 TL eşiği esas alınır; bu işlemlere ait kimlik tespit kayıtlarının saklanma yükümlülüğü de sürer: kimlik tespiti belgeleri son işlem tarihinden itibaren 8 yıl saklanır ve istendiğinde ibraz edilir (5549 sayılı Kanun md. 8). Eşiğin günlük işleyişe nasıl yerleştiğini müşterinin gözünden altın alırken kuyumcu neden kimlik ister yazısında, kuyumcu tarafındaki uygulamayı ise MASAK kimlik tespiti sayfasında anlattık.

3. Eşik yükseldi; kimlik istemeyi bırakabilir miyim?

Hayır, eşik yalnızca bir hâli değiştirdi. Tedbirler Yönetmeliğinin 5 inci maddesi kuyumcuyu ilgilendiren dört hâl sayar ve üçü tutara bakmaz:

• Sürekli iş ilişkisi tesisinde tutar gözetmeksizin (md. 5/1-a),
• Şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda tutar gözetmeksizin (md. 5/1-d),
• Daha önce alınan kimlik bilgilerinin yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe olduğunda tutar gözetmeksizin (md. 5/1-e).

Yani 370.000 TL'nin altındaki bir işlemde de şüphe varsa kimlik tespiti zorunludur. Şüpheli işlem bildiriminin tutar sınırı yoktur; bildirim, şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç 10 iş günü içinde yapılır (Tedbirler Yönetmeliği md. 28/2). Hangi durumların bildirim gerektirdiğini kuyumcular hangi işlemleri MASAK'a bildirmek zorunda yazısında, işlem boyunca süren izlemeyi ise sürekli izleme yazımızda ayrıntılandırdık.

Eşiğin altında kalan işlemlerde de kimlik bilgisi almayı sürdürmek isteyen işletmeler, bu bilginin hangi hukuki dayanakla alındığını ve müşteriye nasıl aydınlatma yapıldığını KVKK yönünden ayrıca değerlendirmelidir. Kimlik görsellerinin nerede ve nasıl saklandığı da bu değerlendirmenin parçasıdır; mesajlaşma gruplarında dolaşan kimliklerin yarattığı sorunları WhatsApp ile kimlik paylaşımı yazımızda anlattık.

4. Eşiğin tarihçesi

Kimlik tespiti eşiğinin tutarı Yönetmeliğin ilk metninden bu yana dört kez değişti. Aşağıdaki tablo, mevzuat.gov.tr'deki konsolide metnin değişiklik dipnotlarına ve değişiklik cetveline dayanır:

Tablo bir şeyi açıkça gösteriyor: eşik sabit bir rakam değildir ve son dört değişikliğin tamamı bir MASAK tebliğiyle değil, Tedbirler Yönetmeliğinin Cumhurbaşkanı Kararıyla değiştirilmesiyle yapıldı. Kayıt düzeninizi kurarken eşiği bir yerde sabit yazmak yerine yürürlükteki değeri esas alacak biçimde kurmak, bir sonraki değişiklikte işinizi kolaylaştırır.

5. Elektronik transfer ve kripto eşikleri: 30.000 TL

Değişiklik yönetmeliğinin 1 inci maddesi md. 5/1-c'deki "onbeşbin TL" ibaresini de "otuzbin TL" yaptı. Bu bent, elektronik transferler ile kripto varlık hizmet sağlayıcıların gerçekleştirdiği kripto varlık transferlerinde kimlik tespitini düzenler. Yönetmelik elektronik transferi, gönderen adına bir finansal kuruluştan başka bir finansal kuruluştaki alıcıya elektronik araçlarla para veya menkul kıymet gönderilmesi olarak tanımlar (md. 3/1-e).

Md. 24 ve md. 24/A'daki değişiklik ise transfer mesajlarına ilişkindir. 30.000 TL veya üzeri transferlerde gönderenin adı soyadı veya unvanı, hesap numarası (kripto varlık transferinde cüzdan adresi) ve kendisini belirlemeye yarayan en az bir ek bilgi mesajda yer alır ve doğruluğu teyit edilir; alıcının ad ve hesap bilgileri de yer alır, ancak teyit edilmez. Bu tutarın altında gönderen ve alıcının yalnız ad ve hesap (cüzdan) bilgileri mesajda yer alır ve teyit zorunlu değildir.

Bu hükümleri uygulayan, transfere aracılık eden finansal kuruluşlar ve kripto varlık hizmet sağlayıcılardır. Kuyumcunun müşteriyle yaptığı alım satımda ise ödeme havale veya EFT ile yapılsa da kimlik tespiti yükümlülüğü kuyumcudadır ve md. 5/1-b'deki 370.000 TL eşiğine göre işler.

6. SMS ile doğrulamada imza örneği: yalnız finansal kuruluşlar

Md. 16/1, daha önce usulüne uygun olarak kimliği tespit edilmiş kişilerin sürekli iş ilişkisi kapsamında yüz yüze yapılan ve kimlik tespitini gerektiren sonraki işlemlerini düzenler: kimlik bilgileri alınır, yükümlüdeki bilgilerle karşılaştırılır, evraka işlemi yaptıranın adı soyadı yazılır ve imza örneği alınır. Değişiklikle bu fıkraya eklenen cümleler kurala bir istisna getirdi: finansal kuruluşlarca internet veya mobil hizmet kanalları üzerinden ya da müşterinin kayıtlı ve daha önce doğrulanmış cep telefonuna SMS ile gönderilen tek kullanımlık doğrulama koduyla (SMS OTP) doğrulama yapılırsa imza örneği alınmayabilir. Doğrulamanın işlemin niteliğine ve risk düzeyine uygun olması, işlemi yaptıranın gerçekten kimliği daha önce tespit edilen müşteri olduğuna yeterli güvence vermesi ve yetkisiz kişilerin müşteri adına işlem yapması riskine karşı uygun güvenlik tedbirlerini içermesi şarttır.

Kimin finansal kuruluş sayıldığı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde tanımlıdır: md. 4/1'in (a) ila (h), (m) ve (ü) bentlerindeki yükümlüler ile bankacılık faaliyetleriyle sınırlı olarak PTT. Kambiyo mevzuatındaki yetkili müesseseler, yani Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar md. 1/o uyarınca dövize ilişkin işlem yapmasına izin verilen anonim şirketler (uygulamada döviz büroları), (c) bendinde yer aldığı için bu tanıma girer. Kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapan kuyumcular ise (k) bendindedir ve finansal kuruluş sayılmaz; bu kolaylık onlar için geçerli değildir. Kıymetli madenler aracı kuruluşu olarak faaliyet gösteren işletmeler ise (m) bendi uyarınca finansal kuruluştur. Döviz büroları için de hüküm yalnız sürekli iş ilişkisi kapsamındaki sonraki işlemlere ilişkin olduğundan, md. 3/1-i'deki tanıma göre devamlılık unsuru taşımayan tek seferlik döviz alım satımında bu kolaylık söz konusu olmaz. Döviz bürolarının diğer yükümlülüklerini dövizciler için MASAK yükümlülükleri yazısında topladık.

7. Denetim raporu: finansal kuruluş olmayan yükümlüler için tek rapor

Md. 38, yükümlülüklere uyum denetimi sonucunda yükümlülük uyum denetimi raporu, yükümlülük ihlal incelemesi sonucunda ise yükümlülük ihlali inceleme raporu düzenleneceğini ve denetim elemanlarının uyum denetiminde tespit ettikleri ihlaller için ayrıca ihlal inceleme raporu yazacağını söyler. Değişiklik bu maddeye yeni bir üçüncü fıkra ekledi: 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendi dışında kalan, yani finansal kuruluş sayılmayan yükümlüler bakımından yalnızca yükümlülük uyum denetimi raporu düzenlenir. Denetim sırasında yükümlülük ihlali tespit edilirse bu ihlallere aynı raporda yer verilir ve bu rapor aynı zamanda yükümlülük ihlali inceleme raporunun yerine geçer.

(k) bendindeki kuyumcular finansal kuruluş sayılmadığı için bu fıkra onları doğrudan ilgilendirir; (m) bendindeki kıymetli madenler aracı kuruluşları ise finansal kuruluş olduğundan kapsam dışındadır. Pratikte, denetimde tespit edilen ihlaller için ayrıca bir yükümlülük ihlali inceleme raporu düzenlenmez; ihlaller uyum denetimi raporunda yer alır ve Başkanlığın değerlendirmesi (md. 39) bu rapor üzerinden yapılır. Denetim raporlarına ilişkin usul ve esasları Başkanlık belirler (md. 38/4). Denetimde istenen kayıtların her an ibraz edilebilir olması bu yüzden önemlidir; yükümlülüklerin bütününü MASAK uyum sayfasında özetledik, ihlallere uygulanan yaptırımların çerçevesini MASAK idari para cezaları 2026 yazısında anlattık.

8. Ne değişmedi?

• Şüpheli işlem bildirimi tutar sınırı olmaksızın yapılır; süre şüphenin oluştuğu tarihten itibaren 10 iş günüdür.
• Kimlik tespiti belgeleri son işlem tarihinden itibaren 8 yıl saklanır ve istendiğinde ibraz edilir.
• Sürekli iş ilişkisi, şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlar ve kimlik bilgilerinde şüphe hâllerinde tutara bakılmaz.
• 23 Eylül 2026'da yayımlanan 34 Sıra No.lu Tebliğ ile gelen liste eşleşmesinde ivedi bildirim ve erteleme yükümlülüğü aynen geçerlidir; ayrıntısı MASAK tebliği 2026 yazısındadır.

Kontrol listesi

• Personeliniz yeni eşiği (370.000 TL, eşik dahil) ve geçerlilik tarihini (7 Ekim 2026) biliyor mu?
• Eşik bağlantılı işlemlerin toplamı üzerinden mi hesaplanıyor, yoksa tek fiş üzerinden mi?
• Eşiğin altındaki işlemlerde sürekli iş ilişkisi, şüphe ve kimlik bilgisinde şüphe hâlleri ayrıca kontrol ediliyor mu?
• Kasada, formlarda, iç talimatlarda ve personel eğitim notlarında eski tutar (185.000 TL) yazılı kaldı mı?
• 7 Ekim 2026 öncesine ait kimlik tespit kayıtları 8 yıllık süre boyunca ibraz edilebilir durumda mı?
• Denetimde istenecek kayıtlar, tek rapor düzenine uygun biçimde hazır ve aranabilir mi?

EksenGOLD'un MASAK uyum modülü hareketleri müşteri bazında toplar ve yürürlükteki 370.000 TL eşiğine ulaşan işlemleri risk taramasında işaretler.

Kaynaklar

• 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete, Karar Sayısı 11845: Tedbirler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
• Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, güncel konsolide metin (mevzuat.gov.tr)
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar (mevzuat.gov.tr)
• Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar (mevzuat.gov.tr)
• Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK)