Kuyumcuda MASAK yükümlülükleri ve uyumun sürdürülmesi

Kuyumcu, sarraf ve döviz bürosu 5549 sayılı Kanun'a göre yükümlüdür: kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, kayıtların 8 yıl saklanması. Uyum Skoru eksik kalan işi gösterir.

Son güncelleme:

EksenGOLD ana sayfası: MASAK Uyum Sağlığı puanı, eksik kimlik tespitleri ve öncelikli işler

Kısa cevap

Kuyumcu MASAK karşısında dört işten sorumludur: müşteriyi tanımak ve 370.000 TL eşiğinde kimlik tespiti yapmak, şüphelendiği işlemi bildirmek, kayıtları 8 yıl saklamak ve istendiğinde ibraz etmek. Şüpheli işlem bildirim süresi 10 iş günü. Bildirimi MASAK Online'dan siz yaparsınız, EksenGOLD taslağı hazırlar.

Denetim geldiğinde zorlanılan yerler

  • Form klasörde, işlem bankada

    Kimlik formu klasörde, havale ekstrede, fatura portalda durur. Hangi formun hangi işleme ait olduğunu elle eşleştirirsiniz.

  • Eşiğin altında bölünen ödemeler

    Aynı kişi gün içinde üç ayrı havale gönderir, her biri 370.000 TL altında kalır. Tek tek bakınca fark edilmez.

  • Geçmişe dönük istenen kayıt

    Tebligat belirli bir tarih aralığını ister. O gün kaydı tutulmamış bir işlem sonradan tamamlanamaz.

EksenGOLD'da uyum günlük işin içinde

Uyum Skoru, MASAK yükümlülüklerinizin ne kadarını karşıladığınızı 100 üzerinden gösterir ve öncelikli işleri sıralar.

  • Kimlik tespiti eksik yüksek tutarlı müşteriler ana sayfada öncelikli iş olarak listelenir
  • EksenAIEksenGOLD'un yapay zekâsı. Türkiye'deki sunucularımızda çalışır, kararı size bırakır.Banka açıklamasından ad ve TCKN/VKN çıkarır. Müşteriyi yaptırım listelerinde, Resmî Gazete'de ve basında arar, risk puanı verir. Hızlı Kimlik Tespiti'nde canlılık ve sahtecilik kontrolü yapar. Kimlik kartlarını ve belgeleri okur.EksenAI ne yapar bölünmüş ödemeleri Risk Radarı'nda Parçalama Şüphesi ve Eşik Altı Yığılma olarak gösterir
  • Müşteri, kimliği okunurken yaptırım listelerinde, Resmî Gazete'de ve basında taranır
  • Şüpheli işlem için bildirim taslağı hazırlanır, bildirimi MASAK Online'dan siz yaparsınız
  • Her kayıt, kimin ve ne zaman açtığıyla birlikte saklanır
Müşterilerinizi şimdi ücretsiz tarayın

MASAK yükümlülüğü: kapsam, başlıklar ve denetim

Kuyumcular MASAK kapsamında neden yükümlü?

Değerli maden ve taş ticareti yapan işletmeler. Kuyumcular, sarraflar ve döviz büroları. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında "yükümlü" sayılır. Yükümlü olmak, müşterinizi tanımak, belirli işlemleri kayda geçirmek ve şüpheli gördüğünüz işlemleri bildirmek anlamına gelir.

Bu yükümlülükler işletme büyüklüğüne göre değişmez: tek şubeli bir kuyumcu da zincir bir mağaza da aynı temel sorumluluklara tabidir. Uygulamada fark, süreci elle mi yoksa sistem üzerinden mi yürüttüğünüzde ortaya çıkar. Denetimde sorulan, yaptığınız işi belgeleyip belgeleyemediğinizdir.

  • Müşterinin tanınması (KYC) ve kimlik tespiti
  • Şüpheli işlem bildirimi (ŞİB)
  • Bilgi ve belge verme, muhafaza ve ibraz yükümlülüğü
  • Eğitim, iç denetim ve. Kapsama girenler için. Uyum programı ve uyum görevlisi

Yükümlülük başlıkları ve hangisinin nerede anlatıldığı

Yükümlülük başlıklarının her biri farklı bir soruya karşılık gelir ve farklı ayrıntı ister. Bu sayfa çerçeveyi kurar: kim yükümlüdür, hangi başlıklar vardır, denetim nasıl başlar ve süreç günlük operasyonda nasıl sürdürülür.

İki başlık kendi başına ayrı bir rehberi hak edecek kadar ayrıntılıdır ve bu nedenle burada tekrar edilmez: kimlik tespitinin eşikleri, kabul edilen belgeler ve süreci. Bir de kimlik tespit formunun doldurulması ile denetim paketinin derlenmesi.

Denetim nasıl başlar?

MASAK denetimi çoğunlukla yazılı bir tebligatla başlar ve belirli bir tarih aralığı için kayıt ister. İstenen şey geçmişe dönüktür. Denetim geldiğinde üretilemez, o gün zaten var olması gerekir.

Elle yürütülen süreçlerde en sık görülen sorun kaydın izlenemeyişidir: formu kimin, hangi tarihte, hangi işlem için doldurulduğu ayrıştırılamaz. EksenGOLD her kaydı oluşturan kullanıcı ve zaman damgasıyla denetim izine yazar. Böylece "bu form hangi işleme ait" sorusu tek ekranda yanıtlanır.

EksenGOLD uyum işini nasıl günlük akışa katar

Uyum, ayrı bir iş kalemi olarak yürütüldüğünde aksar. EksenGOLD uyum adımlarını günlük operasyonun içine yerleştirir: kimlik tespiti mobil uygulamadan yapılır, risk taraması banka hareketleri üzerinde çalışır, denetim izi ise her kaydın yan ürünüdür.

Eşik takibi otomatiktir: eşik tutarı izlenir ve eşiğe ulaşıldığında otomatik bildirim üretilir. Risk motoru olağan dışı ve bölünmüş işlemleri de işaretlediği için, işlemin eşiğin altında tutulmak üzere bölünmesi kaynaklı risk yalnızca personelin dikkatine bırakılmaz.

Kuyumcular için MASAK eşikleri ve süreleri

Son güncelleme:

Konu Değer Açıklama
Kimlik tespiti eşiği 370.000 TL İşlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 370.000 TL veya üzerinde olduğunda kimlik tespiti zorunludur; eşik tutarın kendisi dahildir. Eşik, 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11845 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla güncellenmiştir. Sürekli iş ilişkisi kurulurken tutara bakılmaz.
Şüpheli işlem bildirimi eşiği Tutar sınırı yok Şüphe varsa tutar ne olursa olsun bildirim yükümlülüğü doğar. Eşik yalnızca kimlik tespiti için geçerlidir.
Belge saklama süresi 8 yıl Kimlik tespit formları, işlem kayıtları ve destekleyici belgeler son işlem tarihinden itibaren saklanır ve denetimde ibraz edilir.
Şüpheli işlem bildirim süresi Şüphenin oluşmasından itibaren 10 iş günü Bildirim MASAK Online üzerinden yapılır; gecikme başlı başına yükümlülük ihlali sayılır.

Bir kuyumcuda MASAK uyumu nasıl sürdürülür?

Yükümlülüğün doğduğu andan denetim gününe kadar tekrar eden döngü.

  1. Yükümlülük kapsamı belirlenir

    İşletmenin faaliyeti ve işlem hacmi 5549 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir. Hangi başlıkların uygulanacağı ve uyum programı gerekip gerekmediği netleşir.

  2. Müşteri tanınır

    Eşiğe ulaşılan, sürekli iş ilişkisi kurulan ya da şüphe içeren işlemlerde kimlik tespiti yapılır ve işlem kaydına bağlanır.

  3. İşlemler risk taramasından geçer

    Müşteri yaptırım ve PEP listeleri, Resmî Gazete dondurma kararları ve adli tedbir haberlerinde taranır. İşlem çok faktörlü risk kurallarından geçirilir. Olağan dışı ve bölünmüş işlemler işaretlenir.

  4. Şüphe hâlinde bildirim gündeme gelir

    Şüphe varsa tutara bakılmaksızın şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğü doğar. İşaretlenen işlem için gereken kayıtlar bir araya getirilir.

  5. Kayıtlar saklanır ve iz bırakır

    Kayıtlar mevzuata göre 8 yıl saklanır. Her kayıt oluşturan kullanıcı ve zaman damgasıyla denetim izine işlenir.

MASAK uyumu hakkında merak edilenler

Bütün sorular

MASAK kuyumcuyu neden ilgilendirir?

Kuyumcu ve sarraflar 5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlüdür: belirli işlemlerde kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi ve kayıt saklama zorunludur. EksenGOLD bu adımları otomatikleştirir.

Kuyumcunun MASAK yükümlülükleri nelerdir?

Dört başlıkta toplanır: müşterinin tanınması ve kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, bilgi ve belge verme ile muhafaza ve ibraz, kapsama girenler için eğitim, iç denetim ve uyum programı. Bu sayfa başlıkların tamamını çerçeveler. Kimlik tespiti ve form ayrıntıları ayrı sayfalarda anlatılır.

Şüpheli işlemleri sistem fark eder mi?

Çok faktörlü risk skorlama motoru olağan dışı, bölünmüş veya kimlikten kaçınan işlemleri otomatik işaretler ve bildirim için gerekli formları hazırlar.

Denetime hazır mıyım?

Evet. Her kimlik tespiti, banka hareketi ve fatura kaydı oluşturan ve zaman damgasıyla denetim izine işlenir. Risk analizi raporunu ve formları dakikalar içinde alırsınız.

Kimlik tespiti yükümlülüğü ne zaman doğar?

Kimlik tespiti eşiği 370.000 TL. Bu tutarın altındaki işlemlerde de sürekli iş ilişkisi kuruluyorsa ya da şüphe varsa kimlik tespiti yapılır. Eşiklerin ayrıntısı, kabul edilen belgeler ve süreç kimlik tespiti sayfasındadır.

Şüpheli işlem bildirimi için tutar sınırı var mı?

Yok. Şüphe varsa tutar ne olursa olsun bildirim yükümlülüğü doğar. Eşik yalnızca kimlik tespiti için geçerlidir. Risk taraması olağan dışı ve bölünmüş işlemleri tutardan bağımsız işaretler.

Belgeleri kaç yıl saklamam gerekiyor?

Mevzuata göre 8 yıl. EksenGOLD kimlik tespit formlarını ve işlem kayıtlarını, oluşturan ve zaman damgasını içeren denetim iziyle birlikte saklar. Denetim talep edildiğinde risk analizi raporunu ve kimlik tespit formlarını dakikalar içinde alırsınız.

Kuyumcuda uyum görevlisi ve uyum programı zorunlu mu?

Yükümlü grubunuza ve işlem hacminize göre uyum görevlisi ve uyum programı zorunluluğu doğabilir. Bu bir mevzuat değerlendirmesidir. EksenGOLD görevlinin ihtiyaç duyduğu kayıt, rapor ve denetim izini üretir, ancak atama kararı işletmeye aittir.

MASAK denetimi nasıl başlar?

Denetim çoğunlukla yazılı bir tebligatla başlar ve belirli bir tarih aralığı için kayıt ister. İstenen kayıtlar geçmişe dönük olduğu için o gün zaten var olması gerekir. Tebligat sonrası derlenecek kalemlerin listesi MASAK formu ve raporu sayfasındadır.

Kuyumcu MASAK uyumu 2026'da nasıl sağlanır?

Uyumun çerçevesi değişmedi: eşiğe ulaşan işlemlerde kimlik tespiti, şüphede bildirim ve kayıtların 8 yıl saklanması. 2026 için değişen taraf rakamlardır: kimlik tespiti eşiği 7 Ekim 2026'da Tedbirler Yönetmeliği değişikliğiyle 370.000 TL'ye yükseltildi, idari para cezaları ise her yıl yeniden değerlemeye göre güncellenir. Güncel tutarlar MASAK'ın resmî duyurularından teyit edilmelidir.

2026'da kuyumcuyu ilgilendiren ne değişti?

Üç başlık öne çıkıyor: 7 Ekim 2026'da 370.000 TL'ye yükseltilen kimlik tespiti eşiği ile yeniden değerlemeyle güncellenen ceza tutarları, e-Fatura kapsamının genişlemesiyle işlemlerin daha görünür hâle gelmesi (3.000.000 TL brüt satış hasılatı eşiği, 1 Temmuz 2026) ve kıymetli madenlerde karekodlu takibin (KMTS) yaygınlaşması. Üçü de aynı yöne işaret ediyor: belge, stok ve kimlik tespitinin birbirini tutması.

MASAK uyumu ile fatura düzeni birbirine bağlı mı?

Evet. Denetimde istenen ilk şey belirli bir dönemin fatura ve alış kayıtlarıdır. Kimlik tespit formları bu kayıtlarla eşleştirilerek değerlendirilir. Bu nedenle uyum, ayrı bir evrak işi değil fatura sisteminin bir parçasıdır.

Bu konunun diğer sayfaları

Konuyla ilgili rehberler

Bütün rehberler

MASAK kaydınızı programa bırakın

Demo hesabında örnek müşterilerle Uyum Skoru'nu, Risk Radarı'nı ve kimlik tespitini görürsünüz.

Ücretsiz demo hesabı açın WhatsApp'tan yazın 0352 606 08 52 · Kayseri
Demo hesabı açın WhatsApp