Özel matrah nedir?
Özel matrah, altın satışında katma değer vergisinin satış bedelinden külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanmasıdır. Altından mamul veya altın içeren ziynet eşyası ile sikke altın tesliminde matrah bu şekilde belirlenir. Külçe altın teslimi ayrıca istisnadır.
Kuyumcu özel matrah faturası ne zaman düzenlenir?
İşlenmiş altın, altın içeren ziynet eşyası ve sikke altın satışlarında. Alıcı vergi mükellefiyse e-Fatura, nihai müşteriyse e-Arşiv fatura düzenlenir. Her ikisinde de matrah aynı kurala göre belirlenir.
Özel matrahta KDV nasıl hesaplanır?
Satış bedelinden ürünün içindeki külçe altın bedeli düşülür. Kalan tutar (işçilik ve kâr gibi katma değer kısmı) matrahı oluşturur ve KDV bu tutar üzerinden geçerli oranla hesaplanır. Külçe altın bedeli hesap dışında kalır.
Külçe altın bedeli nasıl belirleniyor?
Ürünün has altın karşılığı (milyem) üzerinden, referans has altın fiyatıyla hesaplanır. KDV Genel Uygulama Tebliği'ndeki resmî referans, Borsa İstanbul'un son resmî işgünü külçe altın kapanış fiyatıdır. EksenGOLD referans fiyatı tercihinize göre yapılandırır: anlık serbest piyasa kuru, bir önceki gün kapanış kuru veya faturalanan belge kaynağındaki işlem anına ait kur (örneğin beş gün önce gelen banka hareketi, o anın kuruyla). Ayrışma otomatik yapılır, elle hesap yapılmaz. Hangi referansla çalışacağınızı mali müşavirinizle netleştirin.
Pırlantalı ya da taşlı ürünlerde ne oluyor?
Ürünün altın dışındaki kısmı (taş, işçilik) özel matrah kapsamındaki ayrıştırmanın dışında farklı değerlendirilir. Faturada altın bedeli ile diğer kalemlerin ayrıştırılması gerekir. Tereddütlü ürün gruplarında mali müşavire danışılmalıdır.
Gümüş ve platin satışında da özel matrah var mı?
Özel matrah uygulaması ve kıymetli maden istisnaları maden türüne göre farklılık gösterir. Kuyumculukta en yaygın uygulama altındır. Gümüş, platin ve paladyumda geçerli düzenleme ayrıca değerlendirilir.
Faturayı elle düzeltmek zorunda mıyım?
Hayır. Özel matrah kuralı yazılımda yerleşikse ayrıştırma satır bazında otomatik yapılır. Kuralın yerleşik olmadığı genel muhasebe programlarında her fatura elle düzeltilir. Yoğun bir günün sonunda bu düzeltme yetişmez.
Özel matrah yanlış uygulanırsa ne olur?
KDV eksik ya da fazla hesaplanır. Eksik hesaplanan vergi sonradan tarhiyat ve cezaya konu olabilir. Fazla hesaplanan vergi ise doğrudan kâr kaybıdır. Her iki durumda da düzeltme, faturaların geriye dönük gözden geçirilmesini gerektirir.
Özel matrahlı fatura GİB'e nasıl gönderilir?
Diğer belgelerle aynı akışta: e-Fatura kayıtlı mükelleflere, e-Arşiv fatura ise nihai müşterilere düzenlenir ve GİB'e iletilir. Matrahın özel matrah olarak işaretlenmesi belgenin kendi alanlarında yapılır.
Alış tarafında özel matrah uygulanır mı?
Hayır. Vatandaştan yapılan altın alımı satış değil alıştır ve gider pusulasıyla belgelenir. Belge en geç 7 gün içinde düzenlenir. Özel matrah satış tarafındaki KDV hesabına ilişkindir.
