2026 MASAK Uyumu: Kuyumcular için Kontrol Listesi

2026 MASAK uyumu için kuyumcu ve sarrafları ilgilendiren temel çerçeve değişmedi: eşiğe ulaşan işlemlerde kimlik tespiti, şüphe hâlinde bildirim ve kayıtların saklanması. Değişen taraf rakamlardır — eşik tutarları ve idari para cezaları her yıl yeniden değerlemeye göre güncellenir. Bu yazı, 2026 için kontrol listesi niteliğindedir.

Özet#

• Kuyumcular ve sarraflar 5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlü sayılır; işletme büyüklüğü bunu değiştirmez.
• Kimlik tespiti eşiği 370.000 TL¹; sürekli iş ilişkisi kurulurken tutara bakılmaz.
• Şüpheli işlem bildiriminde tutar sınırı yoktur; bildirim süresi şüphenin oluşmasından itibaren 10 iş günü.
• Kayıtların saklama süresi 8 yıl ve süre son işlem tarihinden itibaren işler.
• İdari para cezası tutarları her yıl yeniden değerlemeye göre güncellenir; güncel tutar MASAK duyurularından teyit edilir.

1. Yükümlü müsünüz?#

Değerli maden ve taş ticareti yapan işletmeler — kuyumcular, sarraflar ve döviz büroları — 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yükümlüdür. Yükümlü olmak; müşterinizi tanımak, belirli işlemleri kayda geçirmek ve şüphelendiğiniz işlemleri bildirmek anlamına gelir.

Tek şubeli bir kuyumcu ile zincir bir mağaza aynı temel sorumluluklara tabidir. Fark, süreci elle mi yoksa sistem üzerinden mi yürüttüğünüzde ortaya çıkar; çünkü denetimde sorulan şey "yaptınız mı" değil, "belgeleyebiliyor musunuz" olur.

2. Kimlik tespiti kontrol listesi#

Kimlik tespitini tetikleyen durumlar şunlardır ve her biri tek başına yeterlidir:

• İşlem tutarı 370.000 TL eşiğine ulaşıyorsa
• Bağlantılı görünen işlemlerin toplamı eşiğe ulaşıyorsa
• Müşteriyle sürekli iş ilişkisi kuruluyorsa (tutara bakılmaz)
• İşlemle ilgili şüphe varsa (tutara bakılmaz)

Uygulamada en çok atlanan nokta bağlantılı işlemlerdir. Aynı müşterinin kısa aralıklarla yaptığı, tek tek bakıldığında eşiğin altında kalan işlemler gözden kaçar. Bu nedenle eşik takibi işlem bazında değil, müşteri bazında yapılmalıdır. Ayrıntı: MASAK kimlik tespiti.

3. Formlar ve kayıtlar#

Kimlik tespiti belgeyi görmekle tamamlanmaz; bilgilerin kayda geçirilmesi ve işlemle ilişkilendirilmesi gerekir. Formda bulunması gerekenler:

• Ad, soyad ve T.C. kimlik numarası (yabancılarda pasaport/kimlik numarası)
• Doğum yeri ve tarihi
• Belge türü, numarası ve geçerlilik tarihi
• Adres ve iletişim bilgisi
• İşlemin tutarı, tarihi ve niteliği
• Tüzel kişilerde unvan, vergi kimlik numarası ve temsil yetkisi

Formun nasıl doldurulacağı ve "MASAK raporu" ile farkı için kuyumcu MASAK formu rehberine bakabilirsiniz.

4. 2026'da neye dikkat etmeli?#

Üç başlık öne çıkıyor:

1. Rakamların güncelliği. Eşik ve ceza tutarları yeniden değerlemeyle değişir; sistemde sabit yazılı bir tutar varsa yılbaşında gözden geçirilmelidir.
2. Belge ile uyumun birleşmesi. e-Fatura kapsamı genişledikçe işlemler daha görünür hâle geliyor. Fatura ile kimlik tespit formunun eşleşmemesi, denetimde ilk fark edilen tutarsızlıklardan biridir. Bkz. kuyumcu fatura 2026.
3. İzlenebilirlik. Kıymetli madenlerde karekodlu takibin yaygınlaşması, stok ile belgenin birbirini tutmasını zorunlu kılıyor.

5. Denetime hazırlık: 6 soruluk test#

1. Son 12 ayda eşiğe ulaşan kaç işlem oldu ve hepsinin formu var mı?
2. Formlar hangi işleme ait olduğu anlaşılacak şekilde belgeye bağlı mı?
3. Bağlantılı işlemleri müşteri bazında toplayan bir takip var mı?
4. Şüpheli işlem değerlendirmeleriniz kayıtlı mı?
5. Kayıtların oluşturulma tarihi ve kim tarafından oluşturulduğu gösterilebiliyor mu?
6. İstenen bir tarih aralığı için bu paketi kaç saatte çıkarabilirsiniz?

Bu sorulardan birine "hayır" diyorsanız, hazırlık denetim gününe bırakılmış demektir. MASAK uyum modülü eşik takibini, form üretimini ve denetim izini akışın içine alır.

Ücretsiz demo ile kimlik tespiti, risk taraması ve rapor hazırlığını simüle demo verileriyle test edebilirsiniz.

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel eşik ve ceza tutarları için MASAK'ın resmî duyurularını esas alın.