İçindekiler 5 başlık
KMTS (Kıymetli Madenler Takip Sistemi), kıymetli madenlerin izlenebilirliğini ve kayıt altına alınmasını amaçlayan bir düzenleme yaklaşımıdır. Kuyumcu ve sarrafları, stok ve işlem kayıtlarının doğruluğu bakımından yakından ilgilendirir. Bu yazı KMTS'yi kavramsal olarak özetler.
Özet#
- KMTS, kıymetli madenlerin üretimden dolaşıma izlenebilir ve kayıtlı olmasını hedefleyen düzenleme yaklaşımıdır.
- Kuyumcuyu stok, alım-satım ve belge kayıtlarının doğru ve denetlenebilir olması yönüyle ilgilendirir.
- Kapsam ve takvim resmî düzenlemelerle değişebilir; güncel durum Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Darphane kaynaklarından izlenmelidir.
- Her koşulda işe yarayan hazırlık: doğru stok kaydı, izlenebilir işlem geçmişi ve aranabilir belge düzeni.
KMTS nedir?#
KMTS, kıymetli madenlerin (özellikle altının) üretiminden dolaşımına kadar izlenebilir ve kayıtlı olmasını hedefleyen bir sistemdir. Temel amaç, sektörde kayıt dışılığı azaltmak ve madenin kaynağını takip edilebilir kılmaktır.
Kuyumcuyu neden ilgilendirir?#
Kuyumcu ve sarraflar kıymetli maden dolaşımının merkezindedir. İzlenebilirlik yükümlülükleri, stok kayıtlarının, alım-satım işlemlerinin ve belgelerin doğru, tutarlı ve denetlenebilir olmasını gerektirir. Kayıt düzeni yalnız stokla ve KMTS ile sınırlı değildir: Ticaret Bakanlığının 29 Nisan 2026 tarihli ve 33238 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik değişikliğine göre yetki belgesindeki bilgilerden biri değiştiğinde belge tadil edilir (ticaret unvanı veya işletme adı değişirse yenilenir); tadil ve yenileme başvurusu, değişikliğin gerçekleştiği tarihten itibaren on gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır ve il müdürlüğünce on gün içinde sonuçlandırılır. Kayıtları düzensiz olan işletmeler için uyum, dağınık defterleri toparlamak anlamına gelebilir. Alış tarafında bu düzenin dayanağı gider pusulasıdır; belgenin 7 günlük süresi ve zorunlu alanları için kuyumcu gider pusulası nasıl düzenlenir yazısına bakabilirsiniz.
Uyuma nasıl hazırlanılır?#
Kapsam, takvim ve teknik ayrıntılar resmi düzenlemelerle belirlenir ve zamanla güncellenebilir. Örneğin 29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2026/1) ile Bakanlığa başvurusu değerlendirme aşamasında olan rafinerilerin KMTS kapsamında üretim yapması zorunlu hâle getirildi; bu rafineriler yürürlükten itibaren 1 ay içinde KMTS kaydı için Darphane'ye başvurmak, kayıt onayından sonraki 1 ay içinde de daha önce üretilip satılmamış standart işlenmemiş ve basılı kıymetli madenlerini KMTS'ye kaydetmek zorundadır. Aynı Tebliğ, fiziki karşılığı Darphane veya Borsa nezdinde saklanan işlenmemiş kıymetli madenin dijital kıymetli madene dönüştürülmesini ve Borsada işlem görmesini Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüne bağladı. Bu yükümlülükler rafinerilere yöneliktir. Bu nedenle güncel kapsam ve tarihler için ilgili resmi kaynakları (Hazine ve Maliye Bakanlığı / Darphane ve ilgili tebliğler) esas alın. Hazırlık açısından üç şey her koşulda işe yarar:
- Doğru stok kaydı: Has, ayar ve miktar bazında güncel, tutarlı envanter.
- İzlenebilir işlem geçmişi: Alım-satımların oluşturan ve zaman damgasıyla kaydı. Döviz alım satım yetkisi de bulunan işletmelerin (yetkili müesseseler) vergi tarafında ayrıca düzenlediği e-Döviz ve Kıymetli Maden Alım Satım Belgesi ayrı bir belgedir ve KMTS kaydının yerine geçmez; yalnız kuyumculuk yapan işletmeler açısından durumu e-Döviz ve kıymetli maden belgesi yazımızda ele aldık.
- Belge düzeni: Fatura, kimlik tespiti ve ilgili belgelerin aranabilir arşivi. Faturadaki has, milyem ve KDV hesabının nasıl kurulduğunu kuyumcu faturası nasıl hesaplanır yazısında ele aldık.
Sağlam kayıt altyapısı avantaj sağlar#
İzlenebilirlik düzenlemelerinin ortak paydası güvenilir kayıttır. EksenGOLD; stok takibi, faturalama ve MASAK uyum tarafında her işlemi denetim izine işleyen bir kayıt altyapısı sunar. Bu düzen, yeni izlenebilirlik yükümlülüklerine hazırlıkta işi kolaylaştırır.
Ücretsiz demo ile stok ve kayıt akışını görebilirsiniz.
Not: Bu içerik genel bilgilendirmedir ve bir uyum taahhüdü değildir. KMTS'nin güncel kapsamı, yükümlüleri ve takvimi için resmi mevzuatı esas alın.