Kuyumcu Fatura Sistemi Nedir? 2026 Rehberi

Kuyumcu fatura sistemi; bir kuyumcunun satış, alım ve tahsilat işlemlerinde düzenlemesi gereken belgeleri — özel matrahlı e-Fatura, e-Arşiv fatura, gider pusulası ve MASAK kimlik tespit formu — tek akışta üreten, GİB'e gönderen ve saklayan yazılımdır. Genel muhasebe programından farkı, has altın (milyem) hesabı ile özel matrah kuralını yerleşik olarak uygulaması ve belgeyi uyum kaydına bağlamasıdır.

Özet#

• Kuyumcuda dört belge dolaşır: e-Fatura, e-Arşiv fatura, gider pusulası, kimlik tespit formu. Her birinin kısa tanımı kuyumcu ve MASAK sözlüğünde yer alır.
• 2026'da işlenmiş kıymetli maden ve taş satışlarında fatura düzenleme haddi 36.000 TL, diğer satışlarda 12.000 TL.
• 2025 brüt satış hasılatı 3.000.000 TL ve üzerinde olan mükellefler için e-Fatura'ya geçiş 1 Temmuz 2026 itibarıyla zorunlu.
• Vatandaştan altın alımı fatura ile değil, en geç 7 gün içinde düzenlenen gider pusulası ile belgelenir.
• Kimlik tespiti eşiği 370.000 TL¹; bu tutar veya üzerindeki işlemde belge, kimlik tespit formuyla birlikte saklanır.

Kuyumcuda hangi belge, ne zaman?#

Hangi belgenin düzenleneceği üç soruya bakılarak belirlenir: işlem alış mı satış mı, karşı taraf vergi mükellefi mi ve tutar haddi aşıyor mu? Belgenin türü bu üç soruyla belirlenir; içine girmesi gereken zorunlu ibareler ise ayrı bir başlıktır. Örneğin laboratuvar üretimi taş içeren bir üründe sentetik taş beyanı faturada da gösterilmek zorundadır.

Özel matrah: kuyumcu faturasını ayıran kural#

Altından mamul veya altın içeren ziynet eşyası ile sikke altın tesliminde matrah, satış bedelinden külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır. Yani KDV, ürünün tamamı üzerinden değil; işçilik ve kâr gibi katma değer kısmı üzerinden hesaplanır.

Bu kural yazılımda yerleşik değilse her fatura elle düzeltilir. Gün sonunda yüzlerce satırda bu düzeltme yapılamaz; hata da denetim riski de buradan doğar. Kuyumcu fatura sistemi sayfasında akışın tamamını ve 2026 rakamlarını bulabilirsiniz.

Alış tarafı: gider pusulası unutulmasın#

Kuyumculukta alışın büyük bölümü vatandaştan gelir. Karşı taraf vergi mükellefi olmadığı için fatura düzenleyemez; alışı belgeleme yükümlülüğü kuyumcuya geçer. Belgenin adı gider pusulasıdır ve teslim tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmesi gerekir. Ayrıntı için kuyumcu gider pusulası rehberine bakabilirsiniz.

En sık yapılan hata, alışın deftere not edilip belgenin haftalar sonra topluca kâğıda dökülmesidir. Süresinde düzenlenmeyen belge hiç düzenlenmemiş sayıldığı için, sonradan tamamlama riski gidermez.

Fatura sistemi ile MASAK uyumu neden aynı konu?#

Denetimde istenen ilk şey belirli bir dönemin fatura ve alış kayıtlarıdır; kimlik tespit formları bu kayıtlarla eşleştirilerek değerlendirilir. Belge bir yerde, form başka bir klasörde duruyorsa "bu fatura hangi kimlik tespitine ait" sorusu yanıtsız kalır.

Doğru kurulmuş bir fatura sisteminde belge, ödeme, stok hareketi ve — eşik aşılıyorsa — kimlik tespit formu aynı kayıttan doğar. MASAK uyum modülü bu bağı otomatik kurar; her kayıt oluşturan kullanıcı ve zaman damgasıyla denetim izine yazılır.

Genel muhasebe programı neden yetmiyor?#

Genel muhasebe programları faturayı bedel üzerinden keser. Kuyumcuda ise satırın içinde has altın karşılığı, işçilik ve KDV'siz külçe bedeli ayrışır. Üç eksik nokta şudur:

1. Özel matrah yerleşik değildir; matrah her seferinde elle ayrıştırılır.
2. Gider pusulası akışı yoktur; alış kaydı stok ve kasayla eşleşmez.
3. Kimlik tespiti belgeye bağlanmaz; denetimde ilişki kurulamaz.

Sık sorulan sorular#

Kuyumcu fatura sistemi ne kadar sürede kurulur? Kurulumu biz yaparız. Müşteri kayıtlarınızı, fatura şablonlarınızı ve banka bağlantılarınızı birlikte aktarırız. Süre şube ve banka sayınıza göre değişir, demo görüşmesinde birlikte planlarız.

Faturayı banka hareketinden kesebilir miyim? Evet. Faturayı hareketin üzerinden kesersiniz, müşteri ve tutar hareketten gelir ve belge yaklaşık 4 saniyede hazır olur. Gün sonunda Toplu Fatura ekranında havaleleri seçer, önizlemeye bakar ve faturalarını bir seferde kesersiniz. Ayrıntı: kuyumcu banka takibi.

Mali müşavirim erişebilir mi? Evet. Rol yetkilendirmesiyle yalnızca fatura ve rapor ekranlarını gören bir kullanıcı tanımlanabilir. Müşavir kendi muhasebe hesabıyla da girebilir. Bütün kuyumcu mükelleflerini aynı hesaptan nasıl takip ettiğini mali müşavir hesabı yazımızda anlattık.

Ücretsiz demo ile özel matrahlı fatura, gider pusulası ve kimlik tespiti akışını simüle demo verileriyle deneyebilirsiniz.

Not: Hadler ve oranlar her yıl yeniden değerleme ve tebliğlerle değişir. Bağlayıcı olan resmî mevzuattır; işletmenize özgü değerlendirme için mali müşavirinize danışın.